رتبه‌بندی جهانیشماره ۰۸مارس ۲۰۲۶

رتبه‌بندی موضوعی دانشگاه‌های جهان QS ۲۰۲۶: معماری و محیط ساخته‌شده

نخستین حضور در رتبه‌بندی موضوعی QS در رشته معماری و محیط ساخته‌شده

رشته معماری و محیط ساخته‌شده AUT در سال ۲۰۲۶ برای نخستین بار در رتبه‌بندی موضوعی دانشگاه‌های جهان QS حضور یافت و در گروه رتبه‌های ۲۰۱ تا ۲۶۰ جای گرفت؛ AUT یکی از ۳ دانشگاه نیوزیلندی است که در این رشته رتبه کسب کرده‌اند. این موفقیت حاصل راهبردی بود که پروفسور غفاریان حسینی هدایت آن را بر عهده داشت و این رشته را در کمتر از ۲ سال از وضعیت بدون رتبه به جمع رشته‌های رتبه‌دار رساند.

رتبه‌بندی موضوعی دانشگاه‌های جهان QS ۲۰۲۶

دستاورد

AUT News در ۲۶ مارس ۲۰۲۶ گزارش داد که رشته معماری و محیط ساخته‌شده برای نخستین بار در رتبه‌بندی موضوعی دانشگاه‌های جهان QS حضور یافته است؛ در همین دوره، ۱۲ رشته از ۱۸ رشته رتبه‌دار AUT نیز جایگاه خود را ارتقا دادند. این رشته در بازه ۲۰۱ تا ۲۶۰ قرار گرفت و بدین ترتیب AUT یکی از ۳ دانشگاه نیوزیلند شد که در رشته معماری و محیط ساخته‌شده رتبه دارند. رئیس دانشگاه نتایج سال ۲۰۲۶ را نشانه تعهد استوار AUT به پژوهش و آموزشی دانست که هم در سطح عالی است و هم با جهان پیرامون پیوند دارد. این نخستین بار بود که رشته اصلی دانشکده محیط‌های آینده در رتبه‌بندی‌های بین‌المللی دیده می‌شد.

طراح راهبرد ارتقای رتبه

پروفسور غفاریان حسینی هدایت راهبرد دانشکده محیط‌های آینده را بر عهده داشت؛ راهبردی که رشته معماری و محیط ساخته‌شده AUT را در کمتر از ۲ سال از وضعیت بدون رتبه به نخستین حضور در رتبه‌بندی موضوعی QS رساند. این تلاش دوره پایانی مدیریت او بر گروه مهندسی محیط ساخته‌شده و نخستین ماه‌های ریاستش بر دانشکده را در بر می‌گیرد و در چارچوب مسئولیت گسترده‌تر او به‌عنوان عضو کمیته رتبه‌بندی دانشکدگان طراحی و فناوری‌های خلاق انجام شده است؛ کمیته‌ای که راهبرد و داده‌های دانشکدگان را برای رتبه‌بندی‌های بین‌المللی تدوین می‌کند. بنابراین، ورود به این رتبه‌بندی حاصل برنامه‌ریزی آگاهانه در حوزه‌های پژوهش، همکاری‌ها و حضور بین‌المللی بود که در دو سمت مدیریتی پیگیری شد.

این راهبرد بر تجربه‌ای کم‌نظیر استوار بود. پروفسور غفاریان حسینی از سال ۲۰۱۵ در فرایندهای ارزیابی رتبه‌بندی دانشگاه‌های جهان QS و رتبه‌بندی Times Higher Education مشارکت داشته و با تمرکز بر مهندسی محیط ساخته‌شده و معماری، دیدگاه کارشناسی خود را درباره جایگاه دانشگاه‌های آمریکای شمالی، استرالیا و نیوزیلند، جنوب شرق آسیا و خاورمیانه ارائه کرده است. این تجربه، که طی بیش از یک دهه شکل گرفته، شناختی از درون نظام ارزیابی رتبه‌بندی‌ها به او داده است. همین تجربه به او کمک می‌کند شاخص‌های هر رتبه‌بندی را، از شهرت علمی و اعتبار نزد کارفرمایان تا اثرگذاری پژوهش، به‌درستی تحلیل کند و پژوهش، همکاری‌ها و چهره بین‌المللی دانشکده را بدون انحراف از رسالت آن با این شاخص‌ها هم‌سو سازد.

آنچه شاخص‌ها به آن امتیاز دادند

رتبه‌بندی‌های موضوعی QS، در کنار شاخص‌های دیگر، بر شهرت دانشگاهی، شهرت نزد کارفرمایان و استنادهای پژوهشی تکیه دارند؛ از این رو نخستین حضور در این رتبه‌بندی‌ها حاصل کاری انباشته است، نه تلاش یک سال. در زمینه اثرگذاری پژوهشی، دانشکده می‌توانست به اقبال پایدار بین‌المللی به پژوهش‌هایش استناد کند. کارنامه خود پروفسور غفاریان حسینی بیش از ۱۱٬۰۰۰ استناد در Google Scholar و شاخص h برابر ۴۲ را نشان می‌دهد؛ حدود دو سوم این استنادها از سال ۲۰۲۱ به این سو ثبت شده و سال ۲۰۲۵ پراستنادترین سال بوده است. دو مقاله مروری او، درباره مزایای زیست‌محیطی بام‌های سبز و پذیرش BIM، هر یک بیش از ۱٬۰۰۰ بار مورد استناد قرار گرفته‌اند و در همان ادبیاتی که این رتبه‌بندی موضوعی می‌سنجد، به منابع مرجع تبدیل شده‌اند.

شهرت علمی از رهگذر حضور بین‌المللی شکل می‌گیرد و بخش عمده‌ای از دستاوردهای دانشکده در همین دوره در این زمینه بود. در سال‌های ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵، AUT میزبان IGLC32 (نخستین همایش گروه بین‌المللی ساخت ناب در نیوزیلند)، SASBE 2024 با همکاری CIB W116 و نخستین دوره GDI 2025 با بیش از ۲۰۰ مقاله کامل دریافتی بود. پروفسور غفاریان حسینی مدیر گروه میزبان همایش نخست بود و ریاست همایش‌های دوم و سوم را به‌طور مشترک با پروفسور امیرحسین غفاریان حسینی بر عهده داشت. اعتبار نزد کارفرمایان در گرو رشته‌هایی است که صنعت به آن‌ها اعتماد دارد: گرایش‌های مهندسی دانشکده از سوی انجمن مهندسی نیوزیلند در چارچوب توافق‌نامه واشنگتن و دوره کارشناسی ساخت آن از سوی RICS اعتباربخشی شده‌اند و پروفسور غفاریان حسینی در مقام طراح و مدیر این رشته‌ها در اخذ این اعتبارنامه‌ها نقش داشت.

اهمیت راهبردی برای دانشکده

نخستین حضور در رتبه‌بندی موضوعی، معیاری بین‌المللی برای سنجش پژوهش، آموزش و اعتبار دانشکده فراهم می‌کند و برای مخاطبانی که دانشکده باید اعتمادشان را جلب کند اهمیت دارد. دانشجویان بین‌المللی برای انتخاب محل تحصیل به رتبه‌بندی‌های موضوعی مراجعه می‌کنند؛ پژوهشگران بر پایه آن‌ها همکاران خود را برمی‌گزینند؛ و شرکای صنعتی و دولتی آن‌ها را نشانه‌ای برای تصمیم‌گیری درباره سرمایه‌گذاری می‌دانند. برای دانشکده‌ای که معماری و مهندسی محیط ساخته‌شده را در کنار هم دارد، راه‌یافتن به جدول «معماری و محیط ساخته‌شده» به معنای به رسمیت شناخته شدن همین ترکیب است، نه یکی از این دو رشته به‌تنهایی. این موفقیت در آغاز دوره ریاست پروفسور غفاریان حسینی بر دانشکده به دست آمد؛ در همان زمانی که دانشکده جهت‌گیری آینده خود را تعیین می‌کرد، شاخصی بیرونی و سنجش‌پذیر از پیشرفت در اختیار آن گذاشت و به پرسشی که هر تیم مدیریتی تازه با آن روبه‌روست، یعنی کارآمدی راهبردش، پاسخی روشن داد.

بخش معماری این شاخص اعتبار شایسته توجه ویژه است، زیرا این شاخص در مجلات و مجامعی شکل می‌گیرد که استادان معماری در آن‌ها با یکدیگر تعامل دارند. مقاله پروفسور غفاریان حسینی با عنوان What is an intelligent building? با ۵۱٬۶۲۷ بازدید در وب‌سایت ناشر، پرخواننده‌ترین مقاله در تاریخ مجله Architectural Science Review است و او از ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۳ دبیر وابسته همین مجله بود. او نماینده دانشکده در انجمن دانشکده‌های معماری استرالیا و نیوزیلند است؛ انجمنی که نشست رؤسای دانشکده‌ها و مجمع عمومی سالانه ۲۰۲۵ خود را در دانشکده محیط‌های آینده برگزار کرد و بازگشت این مجمع منطقه‌ای به Aotearoa نیوزیلند را رقم زد. میزبانی رؤسای دانشکده‌های معماری سراسر استرالیا و نیوزیلند، کمتر از یک سال پیش از اعلام رتبه‌بندی، دانشکده را مستقیماً در معرض دید همتایانی قرار داد که داوری آنان در نظرسنجی اعتبار ثبت می‌شود.

حفظ و ارتقای جایگاه

راه یافتن به یک رتبه‌بندی آسان‌تر از ارتقای جایگاه در آن است. شاخص‌ها عملکرد پایدار را می‌سنجند و از این رو کار اکنون آن است که کیفیت پژوهش، همکاری‌های بین‌المللی و اعتبار دانش‌آموختگان سال به سال تقویت شود. اولویت‌های پروفسور غفاریان حسینی در مقام رئیس دانشکده نیز بر همین اساس تعیین شده است: بهزیستی کارکنان و دانشجویان؛ برنامه‌های درسی که به‌جای سرفصل‌های ثابت، تحولات حرفه را دنبال می‌کنند؛ پژوهشی که افزون بر تعداد انتشارات، با اثر سنجش‌پذیرش بر جامعه ارزیابی می‌شود؛ و همکاری‌هایی که مسائل صنعت را به دانشکده می‌آورند. برنامه‌های آینده نیز از هم‌اکنون در جریان است، از انتقال مجموعه همایش‌های GDI به کوالالامپور در سال ۲۰۲۷ با همکاری CIOB مالزی تا گروه کاری CIB در زمینه راهبری دوقلوی دیجیتال که به پیشنهاد او شکل گرفته و CIB با آن موافقت اصولی کرده است. هر یک از این اقدامات بر حضور بین‌المللی دانشکده می‌افزاید و دور بعدی رتبه‌بندی به همین حضور وابسته است.

۲۰۱ تا ۲۶۰بازه رتبه در رتبه‌بندی موضوعی QS
نخستینسال حضور این رشته در رتبه‌بندی
۱۲ از ۱۸رشته AUT با ارتقای رتبه