سخنران کلیدی مدعوشماره ۰۶۱۳ ژوئن ۲۰۲۵

همایش بین‌المللی مرزهای دیجیتال در ساختمان و زیرساخت (DFBI 2025)، دانشگاه صنعتی دلفت

شهرها به‌مثابه پیکره‌هایی زنده و حس‌گر: سخنران کلیدی مدعو DFBI 2025، TU Delft

پروفسور غفاریان حسینی به دعوت DFBI 2025 (همایش بین‌المللی مرزهای دیجیتال در ساختمان‌ها و زیرساخت‌ها) در دانشگاه صنعتی دلفت سخنرانی کلیدی ایراد کرد. او در این سخنرانی با عنوان «شنیدم که شهر نفس می‌کشد» استدلال کرد که شهرها را باید پیکره‌هایی زنده و حس‌گر دید و هوشمندی شهری را افزون بر توان محاسباتی، با میزان مراقبت نیز سنجید.

دانشکده مهندسی عمران و علوم زمین، دانشگاه صنعتی دلفت (TU Delft)، هلند

سخنرانی کلیدی در دانشگاه صنعتی دلفت، ژوئن ۲۰۲۵
سخنرانی کلیدی در دانشگاه صنعتی دلفت، ژوئن ۲۰۲۵

دعوت به دلفت

DFBI 2025 از ۱۱ تا ۱۳ ژوئن ۲۰۲۵ در دانشکده مهندسی عمران و علوم زمین TU Delft برگزار شد. برگزاری این همایش بر عهده ۴ نهاد، یعنی TU Delft، دانشگاه تیساید، دانشگاه توئنته و AUT بود؛ buildingSMART و Building Digital Twin Association از جمله شرکا و دانشگاه ملبورن، دانشگاه بارسلونا و RILEM از جمله حامیان آن بودند. ۴۶ مقاله داوری‌شده همایش در Lecture Notes in Civil Engineering، جلد ۸۴۸، از سوی Springer Nature منتشر شد. حضور AUT در جمع برگزارکنندگان همایشی به میزبانی TU Delft، این دانشگاه نیوزیلندی را در کنار شرکای اروپایی در تدوین دستور کار همایش قرار داد و نقش آن به شرکت در همایش محدود نماند. سخنرانی کلیدی پروفسور غفاریان حسینی برای ۱۳ ژوئن از ساعت ۱۴:۰۰ تا ۱۴:۳۰ برنامه‌ریزی شده بود و پروفسور Jack Cheng، Ioannis Brilakis، Eleni Chatzi، Ian Gibson و Christian Große، از چهره‌های برجسته ساخت دیجیتال، پایش سازه و حسگری، دیگر سخنرانان کلیدی همایش بودند.

شهرهایی که نفس می‌کشند، نه با هیاهو و بزرگی، بلکه با ریتم، توازن و مراقبت.

یادداشت او درباره سخنرانی کلیدی در LinkedIn

استدلال محوری سخنرانی

عنوان سخنرانی، «شهرها به‌مثابه پیکره‌هایی زنده و حس‌گر»، از همان آغاز نوعی نفی را اعلام می‌کرد: شهرها معادله نیستند. پروفسور غفاریان حسینی به جای آنکه شهرها را مسئله‌هایی برای حل کردن بداند، آن‌ها را پیکره‌هایی معرفی کرد که ریتم‌هایشان را باید خواند، سکوت‌هایشان را باید تفسیر کرد و خاطراتشان را باید پاس داشت. این سخنرانی نه مروری بر پروژه‌ها، بلکه تأملی بر دو دهه کار در میان رشته‌ها، کشورها و فناوری‌های گوناگون بود و دعوتی به اینکه زندگی شهری را پیکره‌ای ببینیم که باید آن را احساس کرد، نه ماشینی که باید تعمیرش کرد. برای مخاطبانی متشکل از مهندسان و دانشمندان علوم رایانه، این آغازی عامدانه چالش‌برانگیز بود.

این دیدگاه بر پشتوانه بیش از ۴۰۰ پروژه پژوهشی در حوزه‌های شهرسازی سبز، دوقلوی دیجیتال، بازآفرینی شهری، سامانه‌های جابه‌جایی و خرداقلیم شکل گرفته بود و این پروژه‌ها همچون لایه‌های یک پژوهش واحد درباره سازوکار شهرها عرضه شدند. هر لایه، حسی تازه به پیکر شهر می‌افزود. نقشه‌برداری خرداقلیم نشان می‌دهد ناآسایی حرارتی در کدام نقاط متمرکز است. دوقلوهای دیجیتال به بستری برای همدلی تبدیل می‌شوند، نه ابزاری برای کنترل. جابه‌جایی انسان‌محور آشکار می‌کند که شهر برای چه چیزی ارزش قائل است؛ این را می‌توان در نبودِ یک رَمپ یا در انتظار طولانی پشت یک گذرگاه پیاده دید. این ساختار به واژگان فنی همایش معنایی فراتر از خودشان بخشید: حسگری، مدل‌سازی و شبیه‌سازی در قالب راه‌هایی برای درک یک نظام زنده بازتعریف شدند؛ نظامی که در برابر ساکنانش پاسخ‌گوست.

از حسگرها تا مدیریت مسئولانه

نکته محوری این سخنرانی، گذار از داده به تفسیر بود. به گفته پروفسور غفاریان حسینی، سکوت شهری به معنای نبود صدا نیست، بلکه نشانه تعادل است: جریان‌های پایدار، سامانه‌های کارآمد و تنش اندک. هوشمندترین سامانه‌ها آرام‌ترین صدا را دارند و پیش از وقوع بحران خود را سازگار می‌کنند. گردآوری داده به‌خودی‌خود بینش نمی‌آفریند و سامانه‌های هوشمند باید داده‌های محیطی را با تجربه زیسته و حسگرها را با پاسداری از محیط پیوند دهند. طرح این دیدگاه در همایشی با موضوع مرزهای دیجیتال اهمیت دارد، زیرا مرز امروز دیگر توانایی گردآوری داده نیست، بلکه توانایی معنابخشیدن به داده‌های گردآمده برای مردمی است که ساختمان یا شهر در خدمت آنان است.

بخش پایانی سخنرانی به اخلاق اختصاص داشت. تنگی نفس شهرها را می‌توان با غلظت ذرات PM2.5، میزان پیاده‌مداری و زمان پاسخ‌گویی خدمات اضطراری سنجید و بیشترین فشار آن بر جوامع حاشیه‌نشینی وارد می‌شود که خیابان‌هایشان پرسروصداتر، گرم‌تر و آلوده‌تر است. در شرایطی که هوش مصنوعی و حسگری بی‌درنگ چهره شهرها را دگرگون می‌کنند، این سخنرانی این پرسش را مطرح کرد که چه کسی از پیش‌بینی‌پذیری بهره‌مند می‌شود و چه کسی زیر نظارت قرار می‌گیرد، و نتیجه گرفت که هوشمندی بدون همدلی، بهره‌کشی است. یادداشت پروفسور غفاریان حسینی درباره این سخنرانی کلیدی با عنوان «شنیدم که شهر نفس می‌کشد» به بیش از ۱۳٬۰۰۰ خواننده رسید؛ شمار مخاطبانی کم‌سابقه برای سخنرانی کلیدی یک همایش، که نشان می‌دهد این استدلال بسیار فراتر از سالن همایش در دلفت شنیده شد.

پژوهش‌هایی که پشتوانه این استدلال است

اگر این سخنرانی را در کنار آثار منتشرشده او بخوانیم، هر لایه آن با بخشی از پژوهش‌هایش متناظر است. «نفس» شهر، یعنی اقلیم و آسایش آن، به پژوهش‌های اقلیم شهری پروفسور غفاریان حسینی بازمی‌گردد: مقاله مروری جامع درباره روش‌های کاهش جزیره گرمایی شهری در کوالالامپور، سنگاپور و هنگ‌کنگ با ۵۷۷ استناد، مرور انتقادی خرداقلیم شهری نیوزیلند و پژوهش‌های دکتری درباره آسایش حرارتی فضای باز اوکلند در شرایط اقلیمی گذشته و پیش‌بینی‌شده. «حافظه» و «خودشناسی» شهر نیز با برنامه پژوهشی دوقلوی دیجیتال شهری متناظر است؛ از دوقلوی دیجیتال پردیس مرکز شهر AUT در سال ۲۰۲۲ تا پیشنهاده Kaitiakitanga 1.0 برای اوکلند و چارچوب بهزیستی‌محور برای دوقلوهای دیجیتال شهری که در مجله Cities منتشر شد.

نظام عصبی آن با پژوهش‌های ساختمان هوشمند پروفسور غفاریان حسینی متناظر است که جایگاه بین‌المللی او را رقم زد؛ از جمله مقاله What is an intelligent building?، پرخواننده‌ترین مقاله تاریخ مجله Architectural Science Review، و نیز طرحی درباره حسگری بی‌سیم مبتنی بر LoRa برای پایش سلامت سازه. تأکید بر تجربه زیسته نیز با پژوهش‌های او در نورومعماری متناظر است؛ از جمله مقاله‌ای مروری درباره اثر محیط ساخته‌شده بر فعالیت مغزی اندازه‌گیری‌شده کاربران و تأسیس آزمایشگاه واقعیت مجازی نورومعماری برای طراحی حسی و بهزیستی ساکنان. بنابراین استعاره «بدن حسگر» بی‌پشتوانه نبود: این استعاره پژوهش‌های موجود را در قالب گزاره‌ای واحد درباره کارکرد هوشمندی شهری سامان داد.

جایگاه در جامعه علمی اروپا

ایراد سخنران کلیدی مدعو دانشگاه صنعتی دلفت، پژوهشگری از نیوزیلند را در میان یکی از سخت‌گیرترین جوامع علمی حوزه ساخت دیجیتال قرار می‌دهد. با این حال، جایگاه پروفسور غفاریان حسینی در آنجا تنها به این سخنرانی محدود نمی‌شود. AUT یکی از ۴ مؤسسه برگزارکننده DFBI 2025 بود و همکاری او با میزبانان پیشینه‌ای طولانی دارد: Farzad Pour Rahimian، که پروفسور غفاریان حسینی همراه با Sattar Emamian و Mohammad Fotouhi از او قدردانی کرد، سردبیری مهمان ویژه‌نامه ۲۰۲۲ مجله Construction Innovation با موضوع تسهیل توسعه و پیاده‌سازی دوقلوهای دیجیتال را با وی بر عهده داشت و ویراستاری مجموعه‌مقالات SASBE 2024 را نیز مشترکاً با او انجام داد.

این همکاری همچنین بازتاب سوابق او در ارزیابی طرح‌های اروپایی است. پروفسور غفاریان حسینی داور طرح‌های پیشنهادی شورای پژوهش اروپا، Marie Skłodowska-Curie Actions و Horizon Europe Research Infrastructures است؛ برنامه‌هایی که مجموع اعتبار درخواستی آن‌ها از ۱۰۰ میلیون دلار نیوزیلند (NZD) فراتر می‌رود. وی همچنین در حال آماده‌سازی پیشنهادی برای فراخوان بازآفرینی New European Bauhaus در Horizon Europe است که در آن AUT مسئولیت بسته کاری نیوزیلند را بر عهده دارد. پروفسور غفاریان حسینی از سال ۲۰۰۶ عضو کمیته علمی بیش از ۱۰۰ همایش بین‌المللی، از کنگره جهانی ساختمان CIB تا SDEWES، بوده است و اکنون دلفت نیز به فهرست شهرهای میزبان همایش‌هایی افزوده شده که در کارنامه او ثبت است و ۳۳ کشور در شش قاره را در بر می‌گیرد. سخنرانی کلیدی دلفت این جایگاه داوری را با طرح دیدگاهی عمومی پیوند داد و به AUT در گفت‌وگوی اروپایی درباره اینکه مرزهای نوین دیجیتال در ساختمان و زیرساخت باید در خدمت چه اهدافی باشند، جایگاهی برای اظهارنظر بخشید. متن کامل ارائه این سخنرانی در همین صفحه منتشر شده است.

۴۶مقاله داوری‌شده
۴نهاد برگزارکننده
۱۳٬۰۰۰+خواننده این یادداشت

ارائه کامل

شهرها به‌مثابه پیکره‌هایی زنده و حس‌گر: فایل کامل ارائه سخنرانی کلیدی، DFBI 2025، TU Delft
شهرها به‌مثابه پیکره‌هایی زنده و حس‌گر: فایل کامل ارائه سخنرانی کلیدی، DFBI 2025، TU Delftدریافت فایل کامل ارائه (PDF)

تصاویر، فیلم‌ها و اسناد