جامعهای جهانی در Tāmaki Makaurau
FOSS4G (نرمافزارهای آزاد و متنباز مکانی) گردهمایی سالانه و جهانی جامعه نقشهنگاری و دادههای مکانی متنباز است که زیر نظر بنیاد نرمافزارهای مکانی متنباز برگزار میشود و در سال ۲۰۲۵ شاخه اقیانوسیه این بنیاد نیز در برگزاری آن همکاری داشت. FOSS4G 2025 از ۱۷ تا ۲۳ نوامبر در پردیس مرکز شهر AUT برگزار شد و ۲ روز کارگاه، ۳ روز نشستهای موازی و ۲ روز فعالیتهای جمعی، کدنویسی گروهی و برنامههای شاخههای محلی را در بر داشت. درخواست میزبانی با حمایت دفتر همایشهای اوکلند وابسته به Tātaki Auckland Unlimited و واحد رویدادهای تجاری Tourism New Zealand ارائه شد. بیش از ۴۰۰ نفر در این رویداد حضور یافتند و در طول هفته بیش از ۵۰ کارگاه برگزار شد. عکس دستهجمعی شرکتکنندگان در آتریوم ساختمان سر پل ریوز، گستردگی این مجموعه رویداد جهانی را در نخستین حضورش در جنوب اقیانوس آرام به تصویر میکشد.
گشایش همایش
پروفسور غفاریان حسینی همراه با پروفسور Mark Orams، معاون پژوهشی AUT، همایش FOSS4G 2025 را در ساختمان WG افتتاح کرد و به جامعه جهانی در Tāmaki Makaurau خوشامد گفت. او در آن زمان مدیر گروه مهندسی محیط ساختهشده در دانشکده محیطهای آینده بود؛ دانشکدهای که میزبان همایش بود و نامش بهعنوان حامی رسمی دانشگاهی آن ثبت شده بود. حضور مشترک در افتتاحیه با عالیترین مقام پژوهشی دانشگاه نشان میداد که این همایش تعهدی سازمانی از سوی AUT است و نه صرفاً اجاره یک سالن، و دانشکده را در صف نخست این تعهد قرار میداد.
پروفسور غفاریان حسینی در روایتی که خود در LinkedIn منتشر کرد، از نگاه کردن به «تالاری پر از اندیشمندان حوزه دادههای مکانی متنباز از سراسر جهان» نوشت و آن را نقطه عطفی برای دانشکده دانست. او در همین نوشته توضیح داد که میزبانی چه معنایی داشت: فرصتی برای معرفی فضاها، فرهنگ و تعهد AUT به دسترسپذیری، پایداری، عدالت دیجیتال و دانش آزاد به جامعهای که گفتوگوهایش از مدیریت زمین و مقابله با بلایا تا شهرهای هوشمند، تغییر اقلیم، سنجش از دور، هوش مصنوعی، پهپادها و اینترنت اشیا را در بر میگرفت. از این رو، افتتاحیه همایش به همان اندازه که خوشامدگویی بود، بیانی از ارزشهای دانشگاه نیز به شمار میرفت.
جایی که دادههای مکانی باز و محیط ساختهشده به هم میرسند
این افتتاحیه از آن رو اهمیت داشت که پژوهشهای محیط ساختهشدهای که پروفسور غفاریان حسینی هدایت میکند، دقیقاً به همان زیرساختی وابسته است که این جامعه میسازد. دوقلوهای دیجیتال شهرها تنها به اندازه دادههای مکانی زیربنایشان کارآمدند و پایدارترین زیرساختهای داده از این دست، زیرساختهای باز هستند. مقاله مروری گروه او درباره فناوری دوقلوی دیجیتال برای توسعه پایدار شهری ظرفیت این فناوری را در کمک به تحقق SDG 11 در نیوزیلند ارزیابی کرد و پژوهش بعدی، یعنی چارچوبی بهزیستیمحور برای دوقلوهای دیجیتال شهری در مجله Cities، بر این نکته تأکید کرد که چنین مدلهایی افزون بر بافت کالبدی شهر، باید تجربه زیسته ساکنان را نیز بازنمایی کنند.
تحلیل فضایی در پژوهشهای اقلیمی پروفسور غفاریان حسینی نیز جایگاهی محوری دارد. گروه پژوهشی او پهنههای مخاطره حرارتی فضای باز در تابستان را در یکی از پردیسهای اوکلند نقشهبرداری کرده، دانستهها و ناشناختههای مربوط به خرداقلیم شهری نیوزیلند را مرور کرده و میزان بهکارگیری مدلسازی اطلاعات شهر، همتای BIM در مقیاس شهری، را بررسی کرده است. این خطوط پژوهشی در Kaitiakitanga 1.0 به هم میرسند؛ طرح پیشنهادی به صندوق Endeavour برای ساخت دوقلوی دیجیتال خرداقلیم شهری اوکلند که اکنون مبنای ابراز علاقه سال ۲۰۲۶ به صندوق پژوهش گذار است. پژوهشهای حوزه جابهجایی نیز بُعد فضایی دیگری به این مجموعه میافزایند، از برنامه پژوهشی پروفسور غفاریان حسینی درباره کربنزدایی از حمل بار سنگین تا پایاننامههای کارشناسی ارشد تحت راهنمایی او درباره حمل بار شهری در «آخرین مایل» در مناطق تجاری مرکزی نیوزیلند. علاقه او به ساختار فضایی پیشینهای دیرینه دارد: پژوهش تحصیلات تکمیلی پروفسور غفاریان حسینی در دانشگاه پوترا مالزی (UPM) با بهرهگیری از تحلیل شبکه به بصریسازی برنامهریزی فضایی پرداخت و در سال ۲۰۰۷ در همایش CAADRIA ارائه شد.
گشودگی بهعنوان رویکرد دانشگاه
نرمافزارهای مکانی متنباز پرسشهایی درباره راهبری و اداره داده پیش میکشند که حوزه محیط ساختهشده تازه با آنها روبهرو شده است: مدل یک شهر به چه کسی تعلق دارد، چه کسی آن را نگهداری میکند و چه کسی حق دسترسی به آن را دارد. پروفسور غفاریان حسینی این پرسشها را به مجامع بینالمللی برده است. وی در سال ۲۰۲۶ طرح پیشنهادی تشکیل گروه کاری CIB در زمینه راهبری دوقلوی دیجیتال، تعاملپذیری و تصمیمگیری مبتنی بر چرخه عمر در محیط ساختهشده را طراحی کرد و اکنون هدایت آن را بر عهده دارد؛ طرحی که CIB با کلیات آن موافقت کرده است. در این طرح، تعاملپذیری مسئلهای مربوط به راهبری و مدیریت دانسته شده است و نه مسئلهای صرفاً فنی؛ همان باوری که زیربنای استانداردهای باز در حوزه دادههای مکانی است. پروفسور غفاریان حسینی بهعنوان تنها مشاور دانشگاهی کمیته ملی BIMinNZ، در نقطهای قرار دارد که اطلاعات ساختمان و اطلاعات مکانی سرانجام باید به هم بپیوندند؛ برای شهرداریها و مالکان داراییها، یکپارچهسازی BIM با دادههای مقیاس شهری همان معنای عملی تعاملپذیری است.
بُعد ملی این رویداد نیز به همان اندازه اهمیت دارد. پروفسور غفاریان حسینی از سال ۲۰۲۳ عضو گروه مرجع هوش مصنوعی در دفتر مشاور ارشد علمی نخستوزیر است و دیدگاه حوزه طراحی و ساخت را در اندیشهورزی ملی درباره هوش مصنوعی مطرح میکند؛ FOSS4G نیز هوش مصنوعی، یادگیری ماشین و سنجش از دور را در کانون برنامه خود قرار داده بود. سخنرانی افتتاحیه یکی از مدیران برجسته حوزه محیط ساختهشده با چنین سوابقی، این پیام را به جامعه علوم مکانی داد که ابزارهای آنان در رشتههایی که شهرها را طراحی میکنند، میسازند و اداره میکنند، شریکی آماده دارد؛ و به پژوهشگران دانشکده نیز نشان داد که همکاران آینده خود را در کجا میتوانند بیابند. فارغ از واژههای دقیقی که آن روز بیان شد، همین پیام محتوای ماندگار آن خوشامدگویی است.
پیامد برای دانشگاه
FOSS4G 2025 دامنه جوامع بینالمللیای را که دانشکده محیط ساختهشده AUT در دوره مدیریت گروه و ریاست دانشکده پروفسور غفاریان حسینی میزبانشان بوده، گستردهتر کرد. دانشکده از ژوئیه ۲۰۲۴ تا دسامبر ۲۰۲۵ میزبان نخستین همایش گروه بینالمللی ساخت ناب در نیوزیلند، همایش SASBE 2024 با همکاری CIB W116 و، یک هفته پس از FOSS4G، نخستین همایش GDI بود. FOSS4G جامعهای فنی و جهانی را، بیرون از مجموعه همایشهای تخصصی خود دانشکده، به این فهرست افزود؛ جامعهای که دادهها و نرمافزارهای مورد نیاز پژوهش در حوزه شهر هوشمند و دوقلوی دیجیتال را شکل میدهد.
در سوابق همکاریهای بینالمللی دانشکده، FOSS4G اکنون در کنار IGLC32 و نمایشگاه جایزه معماری آقاخان ۲۰۲۶ از رویدادهای شاخصی است که در این دوره میزبانی شدهاند. این سوابق اکنون بخشی از حضور بینالمللی گستردهای است که ریاست همایشها، سخنرانیهای کلیدی، میزبانی رویدادها و عضویت در کمیتههای علمی را در ۳۳ کشور و شش قاره در بر میگیرد. برای AUT، این هفته چند صد متخصص بینالمللی را به پردیس مرکز شهر آورد و نام دانشگاه را با دانش آزاد و عدالت دیجیتال پیوند زد. برای دانشجویان، رویدادهای برنامهنویسی فشرده (code sprint)، کارگاهها و روزهای جامعه کاربری را به پردیس خودشان آورد و امکان آشنایی مستقیم با شیوه کار متنباز را فراهم کرد که روزبهروز بیش از پیش پایه طراحی و مهندسی دیجیتال میشود. برای دانشکده نیز باب ارتباط با توسعهدهندگان، نهادهای دولتی و شرکتهایی را گشود که ابزارهای مورد استفاده روزانه شهرداریها، شرکتهای خدمات شهری و برنامهریزان را میسازند؛ ارتباطاتی که مستقیماً با راهبری دوقلوهای دیجیتالی که افزون بر مکانها، انسانها را نیز بازنمایی میکنند پیوند دارد.


