زمینه و مناسبت
در اکتبر ۲۰۱۸، اتاق بازرگانی آلمان و نیوزیلند از پروفسور غفاریان حسینی دعوت کرد تا به همراه پروفسور امیرحسین غفاریان حسینی درباره راهکارهای بهرهوری انرژی در اوکلند سخنرانی کلیدی ایراد کند. این اتاق در آن زمان در پی ایجاد ارتباط میان شرکتهای آلمانی فعال در حوزه بهرهوری انرژی و بازار نیوزیلند بود و مخاطبان آن را شرکتهای آلمانی و نیوزیلندی تشکیل میدادند که به دنبال شریک، محصول و شواهد علمی بودند. این نخستین دعوت از دو دعوت بود: اتاق بازرگانی سال بعد نیز پروفسور غفاریان حسینی را برای همایش ۲۰۱۹ خود با موضوع زیرساختهای شهری کممصرف دعوت کرد.
سخنرانی کلیدی
این سخنرانی کلیدی با موضوع پایداری آغاز شد و پاسخ را در دو بخش ارائه کرد. سختافزار به ساختمانهای هوشمند اشاره داشت: سامانههای مدیریت ساختمان، تجهیزات هوشمند و کممصرف، و مدیریت و کنترل بهینه انرژی. نرمافزار به سامانههای هوشمند اشاره داشت: BIM، مدیریت یکپارچه اطلاعات، و پایش و کنترل هوشمند. استدلال اصلی سخنرانی این بود که هیچیک از این دو بخش بهتنهایی کارساز نیست و ساختمان کممصرف آینده در گرو یکپارچگی این دو است؛ دیدگاهی که بهرهوری انرژی را همانقدر که مسئلهای مربوط به تجهیزات است، مسئلهای مربوط به اطلاعات نیز میداند.
سخنرانی سپس دامنه بحث را گستردهتر کرد. یکپارچگی باید دانشگاه و صنعت را در بر میگرفت و برای آینده نیز کارآمد میماند. فناوریهایی مانند واقعیت ترکیبی و ارتباطات هولوگرافیک نوید ادارات هوشمند و ظرفیتهای تازهای در حوزه ساختمان سبز را میدادند که در آنها کاهش سفر و استفاده کارآمدتر از فضا به بخشی از عملکرد انرژی ساختمان تبدیل میشود. پژوهشهای مربوط به پایداری روانشناختی، که با بهرهگیری از الکتروانسفالوگرافی واکنش ساکنان را میسنجید، نشان داد که عملکرد ساختمان به احساس افراد در آن نیز وابسته است. حرکتی که در عنوان سخنرانی، از نمونههای اولیه تا آیندهای با بهرهوری انرژی، دیده میشود، بیانگر همین سیر است: از نمونههای منفرد نمایش فناوری هوشمند تا ساختمانهایی که در آنها سامانهها، اطلاعات و ساکنان یکپارچه عمل میکنند.
پیش از اقدام، سنجیده بیندیشید
سخنرانی کلیدی پس از کنار هم نهادن این اجزا، درباره سرهمکردن شتابزده آنها هشدار داد. نقطه عطف سخنرانی یک توصیه بود: «پیش از اقدام، اثربخش بیندیشید»؛ و در کنار آن هشداری برای اینکه قربانی فناوری نشویم. یکپارچگی باید طراحی شود، نه آنکه انباشته گردد؛ هوشمندترین ساختمان، ساختمانی است که سامانههایش برای هدفی مشخص با یکدیگر کار کنند، نه ساختمانی که بیشترین تعداد تجهیزات را دارد. برای حاضرانی از شرکتهای عرضهکننده فناوریهای بهرهوری انرژی، این پیامی صریح و سودمند بود: بازار نیوزیلند از راهکارهایی استقبال خواهد کرد که در سامانههای یکپارچه جای بگیرند و راهکارهایی را که بدون بهبود عملکرد تنها بر پیچیدگی میافزایند، کنار خواهد گذاشت.
بخش پایانی از مقیاس ساختمان به مقیاس شهر رسید و به آیندهای شهری، پایدار و سالم پرداخت. بامهای سبز و توسعه فضای سبز شهری، جزیره گرمایی شهری و ساختمانهایی چون 8 House اثر BIG بهعنوان شواهدی مطرح شدند که نشان میدهند بهرهوری انرژی و کیفیت شهری را میتوان همزمان طراحی کرد، بیآنکه یکی فدای دیگری شود.
پشتوانه علمی
هر بخش از این سخنرانی کلیدی بر مجموعهای از آثار منتشرشده تکیه داشت. در بخش سختافزار، مقالهای مروری درباره ساختمانهای هوشمند با انرژی صفر که پروفسور غفاریان حسینی در سال ۲۰۱۲ در نگارش آن مشارکت داشت، پیشتر میان هوشمندی ساختمان و توسعه پایدار شهرهای آینده پیوند برقرار کرده بود. مقاله تحلیلی What is an intelligent building? نیز با ۵۱٬۶۲۷ بازدید در وبسایت ناشر، پرخوانندهترین مقاله تاریخ مجله Architectural Science Review شد. پروفسور غفاریان حسینی در سال ۲۰۱۸ با بحثی انتقادی درباره شاخصهای کلیدی عملکرد ساختمان هوشمند، در تدوین نقشه راه پژوهشی کمیسیون W098 CIB برای ساختمانهای هوشمند و پاسخگو مشارکت کرد.
در بخش نرمافزار، این سخنرانی کلیدی بر پژوهشهای پروفسور غفاریان حسینی در زمینه BIM چندبعدی (nD) تکیه داشت، یعنی سامانه یکپارچه مدیریت ساختمان مبتنی بر دانش برای بازرسی بهرهوری انرژی پس از ساخت، با ۲۳۱ استناد؛ همان یکپارچگی سختافزار و اطلاعات که سخنرانی از آن دفاع میکرد. Tongrui Zhang، دانشجوی دکتری که پروفسور غفاریان حسینی استاد راهنمای او بود، در آن زمان رساله خود را درباره یکپارچهسازی BIM با سامانههای مدیریت ساختمان در یک ساختمان آموزشی در نیوزیلند به پایان میبرد و در ژانویه ۲۰۱۸ سامانهای برای مدیریت ساختمان مبتنی بر الکتروانسفالوگرافی با هدف بهبود دسترسپذیری برای کاربران دارای معلولیت ارائه کرده بود. پروفسور غفاریان حسینی در ادامه همان سال ۲۰۱۸ نگارش مقالهای را درباره تلفیق فناوریهای غوطهور با الکتروانسفالوگرافی برای تعامل با خودروهای خودران هدایت کرد.
از پوسته ساختمان تا شهر
«آیندهای با بهرهوری بالای انرژی» که در عنوان سخنرانی آمده بود، بر مجموعهای از پژوهشها درباره پوسته ساختمان و عملکرد انرژی ساختمانهای سبز نیز تکیه داشت. پروفسور غفاریان حسینی و پروفسور امیرحسین غفاریان حسینی به همراه همکاران خود، عملکرد پایدار انرژی در ساختمانهای سبز را در مقالهای با ۶۵۹ استناد و مزایا و چالشهای نماهای دوپوسته را در مقالهای با ۳۳۷ استناد مرور کردهاند. مقاله مروری دیگری نیز در سال ۲۰۱۶ درباره سامانههای دیوار غیرفعال برای افزایش بهرهوری انرژی منتشر شده که ۴۰۲ استناد دریافت کرده است. این پیشینه نشان میدهد چرا این سخنرانی کلیدی با احتیاط به تجهیزات مینگریست: بخش بزرگی از صرفهجویی انرژی در ساختمان، پیش از نصب هر سامانه هوشمندی، با فرم و پوسته آن رقم میخورد.
مقیاس شهری این سخنرانی بر پراستنادترین آثار پروفسور غفاریان حسینی تکیه داشت: مقاله مروری درباره مزایای زیستمحیطی بامهای سبز با ۱٬۳۰۴ استناد، و مقاله مروری درباره کاهش اثر جزیره گرمایی شهری در کوالالامپور، سنگاپور و هنگکنگ با ۵۷۷ استناد. این دو استاد در آوریل ۲۰۱۸ نیز به همراه همکاران خود مقالهای درباره فناوری هوشمند برای خوانندگان صنعتی مجله Build نوشته بودند.
اهمیت برای صنعت و دانشگاه
این سخنرانی کلیدی پژوهشهای AUT را در متن گفتوگویی درباره تجارت و انتقال فناوری قرار داد؛ فضایی که در آن ارزش شواهد علمی با میزان سودمندی آن برای شرکتهایی که درباره سرمایهگذاری تصمیم میگیرند سنجیده میشود. دعوت دوباره از پروفسور غفاریان حسینی در سال بعد و در اختیار وزارت فدرال امور اقتصادی و انرژی آلمان قرار گرفتن ارائه سال ۲۰۱۹ برای استفاده در روابط عمومی آن وزارتخانه، نشان میدهد این شواهد تا چه اندازه مورد استقبال قرار گرفت.
آن سال در خود AUT نیز سالی تعیینکننده بود. پروفسور غفاریان حسینی در سال ۲۰۱۸ آزمایشگاه مهندسی معماری را تأسیس کرد، مدیر برنامه آموزشی کارشناسی مهندسی معماری با درجه ممتاز (BE (Hons)) و هماهنگکننده ارتباط با صنعت در رشته مهندسی معماری و ساخت شد و بهعنوان پژوهشگر برجسته دانشگاه منصوب شد. تأکید این سخنرانی کلیدی بر یکپارچگی میان رشتهها و پیوند دانشگاه و صنعت، بیانگر هدف همین مسئولیتها بود.
رویکرد روانشناختی سال ۲۰۱۸ از آن زمان به برنامه پژوهشی مستقلی بدل شده است: رساله دکتریای با راهنمایی مشترک درباره محیط حرارتی داخلی و وضعیت ذهنی ساکنان، یک مرور انتقادی بر تأثیر محیط ساختهشده بر فعالیت مغزی اندازهگیریشده، و طرحی پژوهشی با اعتبار ۱۰۰٬۰۰۰ دلار نیوزیلند (NZD) درباره سلامت روان و هوش مصنوعی در کلاسهای درس نیوزیلند از منظر نورومعماری، همراه با تأسیس آزمایشگاه واقعیت مجازی نورومعماری در سال ۲۰۲۵. یادداشت پروفسور غفاریان حسینی با عنوان «آسایش یک ادراک است، نه یک عدد» همین استدلال را برای مخاطبان عمومی بیان میکند.
ارائه کامل
