زمینه و مناسبت
در ۵ نوامبر ۲۰۱۹، اتاق بازرگانی آلمان و نیوزیلند همایش تجاری راهکارهای بهرهوری انرژی در زیرساختهای شهری را در هتل Jet Park در Māngere برگزار کرد. این همایش فناوریهای آلمانی بهرهوری انرژی را به کسبوکارهای نیوزیلندی معرفی کرد و زمینه همکاری شرکتهای آلمانی و نیوزیلندی را فراهم ساخت. از جمله سخنرانان، دکتر Ulrike Stopka از دانشگاه صنعتی درسدن با موضوع حملونقل هوشمند یکپارچه، Tobias Knahl از اتاق بازرگانی هامبورگ، Pramesh Maharaj از EECA و دکتر Anna Berka از دانشگاه ماسی بودند. پروفسور غفاریان حسینی سخنرانی کلیدی همایش را همراه با پروفسور امیرحسین غفاریان حسینی ارائه کرد؛ یک سال پس از سخنرانی کلیدی سال ۲۰۱۸ که نخستین حضور این دو در همایشهای این اتاق بازرگانی بود.
نظرات شما برای شرکتهای آلمانی که در حال بررسی بازار نیوزیلند هستند، بهویژه سودمند بود.
اتاق بازرگانی آلمان و نیوزیلند، نامه قدردانی
استدلال نهفته در عنوان
عنوان سخنرانی، «فناوریهای هوشمند برونگرا، شکلدهنده شهرهای هوشمند درونگرا»، چکیده استدلال آن را در خود داشت. فناوریهای هوشمند ذاتاً برونگرا هستند: در شبکههایی که بسیار فراتر از هر ساختمان منفرد گستردهاند، پایش، اتصال و بهینهسازی را انجام میدهند. این سخنرانی کلیدی پیشنهاد کرد که هدف این فناوریها باید حرکتی در جهت عکس باشد: شهرهایی که رو به درون و به سوی ساکنان خود دارند و از محلههایی خودبسنده با وابستگی کمتر به مرکزی پرازدحام شکل گرفتهاند. از این منظر، معیار شهر هوشمند نه تراکم دستگاههای آن، بلکه کیفیت زندگی محلیای است که این دستگاهها امکانپذیر میسازند.
این سخنرانی کلیدی گزاره خود را بر فشارهایی استوار کرد که اوکلند با آنها روبهروست: جایگاه این شهر در رتبهبندی کیفیت زندگی مرسر در سال ۲۰۱۹ در برابر مشکل استطاعتپذیری مسکن، فرسودگی زیرساختها و ضرورت ارتقای حملونقل عمومی. سپس ادعایی را مطرح کرد که آن را از یک تبلیغ فناورانه متمایز میکرد: فناوری بهتنهایی پاسخگوی این فشارها نبود و تغییر فرهنگی در شیوه سفر و زندگی مردم، همراه با مشوقهای دولتی برای سبک زندگی پایدار، به همان اندازه اهمیت داشت. الگوی پیشنهادی آن، شهری متشکل از محلههای یکپارچه و مکمل یکدیگر بود که دسترسی برابر به امکانات، آموزش و اشتغال را فراهم کند، و بر این نکته تأکید داشت که مزایا و چالشهای چنین الگویی باید پیش از تأیید هر طرحی ارزیابی شود. این سخنرانی با نگاه به آینده صرفهجویی در مصرف انرژی، از طرحهای دورکاری نیز دفاع کرد؛ آن هم ماهها پیش از آنکه همهگیری، دورکاری را به امری عادی بدل کند.
تأکید بر ارزیابی پیش از تأیید، از ویژگیهای همیشگی کار اوست. سوابق استنادی پروفسور غفاریان حسینی بر مقالات مروری انتقادی استوار است که ادعاها را با شواهد میسنجند، از عملکرد انرژی ساختمانهای سبز تا بهکارگیری BIM؛ و این سخنرانی کلیدی همین دقت علمی را برای مخاطبانی از بخش تجاری به ارمغان آورد که شاید انتظار دفاعی ساده از بهکارگیری فناوری را داشتند. همین موضع در مقاله کوتاهی از این دو پروفسور و همکارانشان درباره وضعیت کنونی صنعت ساخت در اوکلند نیز دیده میشود که در سال ۲۰۲۰ با زیرعنوان تأملبرانگیز Are we doing enough? در مجله Intelligent Buildings International منتشر شد. سخنرانی و مقاله در کنار هم یک استدلال را پیش میکشند: دشواریهای اوکلند افزون بر جنبه فنی، ریشه ساختاری و فرهنگی دارند و این شهر تنها زمانی هوشمندتر میشود که فناوری در خدمت یک راهبرد شهری منسجم به کار گرفته شود.
پشتوانه پژوهشی سخنرانی
این دیدگاه بر موضعی تکیه دارد که پروفسور غفاریان حسینی و پروفسور امیرحسین غفاریان حسینی طی سالها پرورانده و منتشر کردهاند. مقاله انتقادی آنان با عنوان Intelligent or smart cities and buildings: a critical exposition and a way forward که در سال ۲۰۱۸ در مجله Intelligent Buildings International منتشر شد و ۱۰۰ استناد دریافت کرده است، این تلقی رایج را که هوشمندی را با انباشت فناوری یکی میداند به چالش میکشد و میپرسد این سامانهها اساساً برای چه هدفی ساخته میشوند. مقاله پیشین آنان با عنوان What is an intelligent building? با ۵۱٬۶۲۷ بازدید در وبگاه ناشر و ۲۷۰ استناد، پرخوانندهترین مقاله در تاریخ مجله Architectural Science Review است.
بُعد اجتماعی عنوان سخنرانی نیز ریشهای به همین اندازه عمیق دارد. مقاله مروری سال ۲۰۱۳ درباره ماهیت خانههای هوشمند آینده که این دو استاد با همکارانشان نوشتند و ۲۴۰ استناد دریافت کرده است، سیر تحول از بهکارگیری فناوری اطلاعات در خانه به سازگار کردن خانه با اصول پایداری را دنبال میکرد؛ همان گذار از ابزار به هدف که سخنرانی کلیدی آن را در مقیاس شهر مطرح کرد. پژوهشهای سال ۲۰۱۱ درباره مسکن هوشمند بومی و ساختمانهای هوشمند سازگار با فرهنگ نیز پیشتر بر این نکته تأکید کرده بودند که هوشمندی باید پاسخگوی جامعهای باشد که در آن زندگی میکند.
دیدگاه وی درباره دورکاری نیز پشتوانه پژوهشی داشت. پروفسور غفاریان حسینی پیشتر در همان سال ۲۰۱۹، نویسنده اصلی مقالهای در همایش CAADRIA 2019 در ولینگتون بود که جابهجایی هولوگرافیک در دفاتر کار هوشمند را راهی برای دستیابی به الگوهای کاری کارآمدتر بررسی میکرد. وی همچنین در فوریه ۲۰۱۹ به همراه همکارانش یادداشتی درباره برنامهریزی برای شهرهای هوشمندتر برای خوانندگان صنعتی مجله Build نوشت. این سخنرانی کلیدی، این رشتهها را در قالب یک دیدگاه منسجم برای مخاطبان اتاق بازرگانی گرد آورد.
مدافع تجارت و انتقال فناوری
روشنترین معیار ارزش این سخنرانی کلیدی، واکنش اتاق بازرگانی بود. پروفسور غفاریان حسینی به وزارت فدرال امور اقتصادی و انرژی آلمان اجازه داد از این ارائه در فعالیتهای روابط عمومی خود استفاده کند و اتاق بازرگانی پس از آن طی نامهای از او قدردانی کرد و یادآور شد که نظرات او برای شرکتهای آلمانی که در پی ورود به بازار نیوزیلند بودند، بهویژه سودمند بوده است. کمتر پیش میآید که سخنرانی کلیدی یک دانشگاهی چنین بازتابی در میان مخاطبان تجاری داشته باشد. این سخنرانی از آن رو چنین استقبالی یافت که همان چیزی را ارائه کرد که شرکتهای بازدیدکننده بیش از هر چیز به آن نیاز داشتند: تحلیلی مستقل و مبتنی بر شواهد از شهری که امید داشتند در آن خدمات ارائه کنند، از جمله شرایط فرهنگی و سیاستیای که فناوریهایشان با آن روبهرو میشد.
برای AUT، این حضور فرصتی بود تا پژوهشهای محیط ساختهشده در برابر یک شبکه تجاری بینالمللی معرفی شود؛ آن هم در زمانی که پروفسور غفاریان حسینی مدیر برنامه آموزشی BE (Hons) مهندسی معماری و هماهنگکننده ارتباط با صنعت در رشته مهندسی معماری و ساخت بود، یعنی سمتهایی که ارتباط با صنعت محور اصلی آنها بود. او در همان سال جایزه برتری پژوهشی دانشکدگان طراحی و فناوریهای خلاق را دریافت کرد؛ تقدیری دروندانشگاهی که با این دعوت بیرونی همخوان بود.
از سخنرانی کلیدی تا برنامه پژوهشی
این سخنرانی کلیدی از دستور کار پژوهشیای خبر میداد که پروفسور غفاریان حسینی بعدها در AUT بنا نهاد. او تا سال ۲۰۲۶ سرپرستی خوشه پژوهشی شهرهای هوشمند و زیرساخت را بر عهده داشت و در سال ۲۰۲۰ مدیریت مشترک کارگروه چشماندازهای انرژی آینده در قطب شهرها و منظرهای پایدار APRU را عهدهدار بود. از آن زمان، رسالههای دکتریای که با راهنمایی مشترک او انجام شده، به این پرسشها پرداختهاند: اینکه دوقلوی دیجیتال چگونه میتواند با تکیه بر چارچوب استانداردهای زندگی نیوزیلند بهزیستی را در شهرهای هوشمند ارتقا دهد، که حاصل آن با عنوان چارچوبی بهزیستیمحور برای دوقلوهای دیجیتال شهری در مجله Cities منتشر شد، و اینکه خرداقلیم و آسایش حرارتی فضای باز در نقاط مختلف اوکلند چگونه تغییر میکند.
ادعای محوری سال ۲۰۱۹، یعنی اینکه شهر هوشمند را باید با آنچه برای محلههایش انجام میدهد سنجید، همواره در نوشتههای عمومی پروفسور غفاریان حسینی حضور داشته است؛ از «چرا اوکلند باید هوشمندتر شود» تا «اوکلند به زندگیهای ۱۵ دقیقهای نیاز دارد، نه الگوهای وارداتی» و سخنرانی کلیدی بعدی او در TU Delft درباره شهرها بهمثابه پیکرههایی زنده و حسگر. اگر این آثار به همین ترتیب خوانده شوند، سخنرانی کلیدی ۲۰۱۹ بیانی زودهنگام و کامل از دیدگاهی است که از آن پس در قالب تحلیلهای سیاستی و پژوهشهای بینالمللی پختهتر شده است.
ارائه کامل

