این کتاب و هدف آن
Proceedings of the International Conference on Smart and Sustainable Built Environment (SASBE 2024) پژوهشهای ارائهشده در همایشی را در بر دارد که از ۷ تا ۹ نوامبر ۲۰۲۴ در پردیس مرکز شهر AUT برگزار شد؛ همایشی که دانشکده محیطهای آینده با همکاری CIB W116، کمیسیون CIB در زمینه محیط ساختهشده هوشمند و پایدار، میزبان آن بود. این مجلد که در سال ۲۰۲۵ از سوی Springer Nature منتشر شد، ۱۶۵ مقاله داوریشده را در بر میگیرد که از میان حدود ۳۰۰ چکیده ارسالی به این همایش برگزیده شدند؛ همایشی که در ۱۵ محور تخصصی برگزار شد.
کارکرد چنین مجموعهمقالاتی با یک شماره از مجله تفاوت دارد. این مجموعه تصویری از وضعیت این حوزه در مقطعی مشخص و در همه ابعاد آن به دست میدهد؛ از ساختمانهای هوشمند و عملکرد انرژی گرفته تا ساخت دیجیتال، تابآوری و بُعد اجتماعی پایداری. برای جامعه علمی بینالمللیای که در اوکلند گرد آمد، این مجلد سندی قابل استناد از مباحث مطرحشده در همایش است و برای این رشته، مبنایی است که پیشرفتهای بعدی را میتوان با آن سنجید. برای دانشگاه میزبان نیز ماندگارترین گواه آن است که همایشی بینالمللی در سطحی برگزار شد که ناشری جهانی حاضر شد نام خود را پای آن بگذارد.
پروفسور غفاریان حسینی در مقام ویراستار ارشد
پروفسور غفاریان حسینی ویراستار ارشد این مجلد بود و پروفسور امیرحسین غفاریان حسینی، Farzad Pour Rahimian و Mahesh Babu Purushothaman ویراستاران همکار آن بودند. مسئولیت نهایی کیفیت، انسجام و انتشار بهموقع مجلد بر عهده ویراستار ارشد است: سلامت فرایند داوری همتا برای حدود ۳۰۰ مقاله ارسالی، تصمیمگیری درباره ۱۶۵ مقالهای که به حد استاندارد رسیدند، و تنظیم آثار پذیرفتهشده در مجلدی که الزامات ناشر را برای یک مجموعه نمایهشده برآورده کند. این کار بر اساس جدول زمانی ثابتی برای انتشار و با نویسندگانی در مناطق زمانی مختلف پیش میرود و جای چندانی برای خطا باقی نمیگذارد.
این نقش مستقیماً از ریاست پروفسور غفاریان حسینی بر خود همایش ناشی شد. او که در آن زمان مدیر گروه مهندسی محیط ساختهشده بود، ریاست مشترک SASBE 2024 را همراه با پروفسور امیرحسین غفاریان حسینی بر عهده داشت و با پنج رئیس بینالمللی کمیته علمی، هیئت مشورتی ارشدی از ۲۰ کشور، رؤسای افتخاری از دانشگاه تیساید و دوازده سخنران کلیدی از هفت کشور همکاری کرد. دو رئیس همایش همچنین پیام رئیس همایش را در این مجلد با عنوان Shaping tomorrow: Insights from SASBE2024 on advancing smart, sustainable, and inclusive built environments نوشتند و چهار ویراستار بهطور مشترک پیشگفتار آن را نگاشتند. بدین ترتیب بخشهای آغازین مجلد، چارچوب فکری همایش را از زبان خود رؤسای آن بیان میکنند (نگاه کنید به سخنرانیهای همایش).
همایشی که از آغاز برای انتشار طراحی شد
SASBE 2024 از همان آغاز بهگونهای طراحی شد که به مسیری پیوسته برای انتشار آثار بدل شود. شرکای انتشاراتی آن عبارت بودند از Springer Nature برای مجموعهمقالات، Elsevier از طریق مجله Automation in Construction، Emerald Publishing از طریق مجلات Smart and Sustainable Built Environment و Urbanization, Sustainability and Society، و CIB از طریق مجله ITcon. مجموعهمقالات نخستین دستاورد بود. سپس مقالات برگزیده به ویژهنامه ۱۵ مقالهای ITcon و ویژهنامه Smart and Sustainable Built Environment راه یافتند که سردبیری مهمان هر دو بر عهده پروفسور غفاریان حسینی بود.
برنامه پژوهشیای که پروفسور غفاریان حسینی در AUT هدایت میکند، در این مجلد حضوری پررنگ دارد: در رزومه او ۱۶ مقاله از این مجلد فهرست شده که با پژوهشگران دکتری و همکارانش نوشته است. موضوع این مقالات از اقتصاد چرخشی در مدیریت پسماند ساختمانی و فناوریهای دیجیتال برای چرخشیسازی صنعت ساخت تا شناسایی پهنههای پرخطر حرارتی در فضای باز برای بهبود زیستپذیری، شایستگیهای دیجیتال مدیران پروژه در بهکارگیری دوقلوهای دیجیتال و رفع موانع کارفرمایان در پذیرش Green Star را در بر میگیرد. برای دانشجویان دکتری در میان نویسندگان، مقالهای نمایهشده در Springer Nature از نخستین انتشارات علمی آنان است و راه را برای انتشار مقاله در مجلات هموار میکند.
ویراستاری باسابقه در انتشار آثار علمی
این مجلد دومین مجموعهمقالات همایشی است که پروفسور غفاریان حسینی ویراستاری کرده است. او در سال ۲۰۲۰ ریاست پنجاهوچهارمین همایش بینالمللی انجمن علوم معماری را در AUT بر عهده داشت و مجموعهمقالات آن با عنوان Imaginable futures: Design thinking, and the scientific method را به همراه پروفسور امیرحسین غفاریان حسینی و دانشیار Nicola Naismith ویراستاری کرد (نگاه کنید به ANZAScA 2020). گذر از مجموعهمقالات یک انجمن علمی به مجموعهای در Springer Nature طی ۴ سال، نشاندهنده گسترش شبکه بینالمللی پیرامون دانشکده است.
این داوری سردبیری بر سوابق پژوهشی او با بیش از ۱۱٬۰۰۰ استناد در Google Scholar و شاخص h برابر با ۴۲، دبیری وابسته ۳ مجله بینالمللی و سردبیری مهمان ۸ ویژهنامه متکی است. همچنین از تجربه پروفسور غفاریان حسینی در ارزیابی طرحهای شورای پژوهش اروپا، Marie Skłodowska-Curie Actions و Horizon Europe بهره میبرد؛ برنامههایی که کیفیت پژوهش را با معیارهای بینالمللی میسنجند. مجموع بودجه درخواستی طرحهایی که او در این برنامهها ارزیابی کرده، از ۱۰۰ میلیون دلار نیوزیلند (NZD) فراتر میرود و دقت داوری حاصل از این تجربه، مستقیماً در ویرایش یک مجموعهمقالات بزرگ به کار میآید.
پیامد برای دانشگاه
مجموعهمقالات SASBE 2024 الگویی برای انتشار پایهگذاری کرد که دانشکده از آن پس آن را گسترش داده است. یک سال بعد، پروفسور غفاریان حسینی برای نخستین همایش GDI 2025، که با پروفسور امیرحسین غفاریان حسینی بنیان نهاده بود، با Springer Nature بر سر انتشار مجموعهمقالاتی ۵ جلدی و نمایهشده در Scopus به توافق رسید (مجموعهمقالات GDI 2025 را ببینید)، و AUT یکی از ۴ مؤسسه برگزارکننده DFBI 2025 در TU Delft بود که ۴۶ مقاله آن در جلد ۸۴۸ همان مجموعه Springer منتشر شد. ناشران تنها زمانی انتشار یک مجموعه را تعهد میکنند که به کیفیت داوری و گستره مخاطبان برگزارکنندگان اعتماد داشته باشند؛ SASBE 2024 این اعتماد را پدید آورد.
این همایش همچنین درآمد بروندانشگاهی قابل توجهی برای AUT به همراه داشت و یکی از ۳ همایش بینالمللی در سالهای ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ بود که به ریاست پروفسور غفاریان حسینی یا در دوره مدیریت او بر گروه آموزشی چنین درآمدی ایجاد کردند. با این حال، بازده ماندگارتر، حیات علمی همایش پس از برگزاری است: سابقهای نمایهشده که نام AUT، CIB W116 و اوکلند را در زنجیره استنادی تکتک مقالات آن زنده نگه میدارد. هر بار که یکی از ۱۶۵ مقاله آن مورد استناد قرار میگیرد، همایشی که پروفسور غفاریان حسینی ریاست مشترک آن را بر عهده داشت و دانشکده میزبان آن نیز همراه با آن مورد استناد قرار میگیرند.