نظر کارشناسی در سیاست‌گذاریشماره ۰۴مه ۲۰۲۴

نظرخواهی عمومی درباره طرح حمل‌ونقل زمینی منطقه‌ای اوکلند ۲۰۲۴

ارائه نظر کارشناسی درباره پیش‌نویس طرح منطقه‌ای حمل‌ونقل زمینی اوکلند

پروفسور غفاریان حسینی در مه ۲۰۲۴ در فرایند نظرخواهی عمومی درباره پیش‌نویس طرح منطقه‌ای حمل‌ونقل زمینی اوکلند، نظر کارشناسی خود را ارائه کرد. این نظر، با تکیه بر پژوهش‌های دانشکده در زمینه شهر هوشمند، جابه‌جایی و حمل بار، طرح یادشده را با راهبردهای کلان اوکلند سنجید و نشان داد که چالش حمل‌ونقل این شهر پیش از هر چیز چالش یکپارچگی است.

اوکلند

برنامه‌ای ده‌ساله در معرض نظرخواهی عمومی

برنامه منطقه‌ای حمل‌ونقل زمینی، اولویت‌ها و برنامه سرمایه‌گذاری حمل‌ونقل اوکلند را برای ۱۰ سال تعیین می‌کند و پیش از تصویب به نظرخواهی عمومی گذاشته می‌شود. پروفسور غفاریان حسینی در مه ۲۰۲۴ نظر کارشناسی خود را درباره پیش‌نویس این برنامه ارائه کرد و آن را در نسبت با برنامه‌ها و سیاست‌های کلان‌تر شهر تحلیل کرد: پروژه هم‌راستاسازی حمل‌ونقل اوکلند، بیانیه سیاست دولت در حوزه حمل‌ونقل زمینی ۲۰۲۴، برنامه اقلیمی اوکلند، برنامه دوچرخه‌سواری و جابه‌جایی خرد اوکلند، برنامه کاهش کیلومتر پیموده‌شده خودروها و حمل‌ونقل هوشمند برای اوکلند. RG UBE Lab، که او در سال ۲۰۱۴ همراه با پروفسور امیرحسین غفاریان حسینی بنیان نهاد، این تحلیل را منتشر کرد تا در بحث عمومی گسترده‌تر به کار آید.

بدین ترتیب، این نظر کارشناسی پیش‌نویس را نه فهرستی از پروژه‌ها، بلکه محکی برای سنجش این نکته می‌دانست که آیا راهبردهای اوکلند، که نهادهای مختلف در زمان‌های مختلف تدوین کرده‌اند، در مجموع برنامه‌ای منسجم را شکل می‌دهند یا نه.

توصیه‌های این نظر کارشناسی

در این نظر کارشناسی ۷ توصیه ارائه شد که هر یک به یکی از راهبردهای موجود گره خورده بود تا بتوان پیش‌نویس را با تعهداتی که اوکلند پیش‌تر پذیرفته بود سنجید:

  • حمل‌ونقل عمومی یکپارچه: هماهنگی مناسب میان خطوط اتوبوس، قطار و کشتی مسافری همراه با اطلاع‌رسانی لحظه‌ای، مطابق با ATAP و بیانیه سیاست دولت درباره حمل‌ونقل زمینی ۲۰۲۴
  • حمل‌ونقل فعال: افزایش مسیرهای دوچرخه‌سواری و پیاده‌روی، دوچرخه اشتراکی و پارکینگ امن در ایستگاه‌های اصلی، در راستای حمایت از برنامه دوچرخه‌سواری و جابه‌جایی خرد اوکلند
  • پایداری: اهداف بلندپروازانه‌تر برای استفاده از خودروهای برقی و توسعه ناوگان اتوبوس برقی، هم‌راستا با طرح اقلیمی اوکلند و برنامه کاهش مسافت پیموده‌شده خودروها
  • تصمیم‌گیری مبتنی بر داده: تحلیل پیش‌بینانه، حسگرهای اینترنت اشیا و مدیریت هوشمند ترافیک برای کاهش ازدحام، در راستای حمل‌ونقل هوشمند اوکلند
  • مشارکت شهروندان: نشست‌های منظم، کارگاه‌های مشارکتی و نظرخواهی دیجیتال
  • ارزیابی اقتصادی: تحلیل هزینه و فایده، برنامه‌ریزی مالی بلندمدت و مشارکت عمومی و خصوصی
  • یکپارچگی شهری: برنامه‌ریزی هم‌زمان مراکز حمل‌ونقل با توسعه مسکونی و تجاری

یکپارچگی، اصل سامان‌بخش

تأکید این نظر کارشناسی بر یکپارچگی، یعنی یکپارچگی میان شیوه‌های حمل‌ونقل، میان حمل‌ونقل و کاربری زمین، و میان داده و تصمیم‌گیری، بازتاب استدلالی است که در همه تحلیل‌های پروفسور غفاریان حسینی درباره اوکلند دیده می‌شود: مشکل این شهر کمتر کمبود فناوری است و بیشتر ناهماهنگی نظام‌هایی که با هم کار نمی‌کنند. شبکه اتوبوسی که به خدمات ریلی و کشتی متصل نیست، مسیر دوچرخه‌ای که پیش از رسیدن به یک ایستگاه اصلی حمل‌ونقل قطع می‌شود، یا شبکه حسگری که داده‌هایش هرگز به دست تصمیم‌گیران نمی‌رسد، هر یک نمونه‌ای از سرمایه‌گذاری است که به سبب جدا افتادن از کل نظام، بازدهی کمتر از انتظار دارد. توصیه‌های مربوط به ارزیابی اقتصادی و مشارکت مردم همین منطق را به حوزه مدیریت و تصمیم‌گیری تعمیم می‌دهند و خواستار آن‌اند که توجیه سرمایه‌گذاری در کل عمر آن سنجیده شود و جوامعی که از آن بهره می‌برند در تصمیم‌گیری سهیم باشند.

این استدلال ریشه‌ای دیرینه در آثار منتشرشده پروفسور غفاریان حسینی درباره شهرهای هوشمند دارد. مقاله تحلیلی و انتقادی او درباره شهرها و ساختمان‌های هوشمند در Intelligent Buildings International مسیری پیش روی حوزه‌ای گذاشت که اغلب ادعاهای فناورانه بر آن غالب است، و مقاله سال ۲۰۱۹ او با عنوان Planning for smarter cities که با همکارانش برای نشریه Build از BRANZ نوشت، همین دیدگاه را به جامعه حرفه‌ای نیوزیلند رساند. نظر کارشناسی ارسالی او همان اندیشه را درباره تصمیمی عمومی و جاری به کار بست که پیامدهای مستقیمی برای ساکنان اوکلند دارد.

ارسال این نظرات هم‌زمان با نوشته‌های پروفسور غفاریان حسینی برای جامعه حرفه‌ای درباره همین شهر بود. در ژوئن ۲۰۲۴، او و پروفسور امیرحسین غفاریان حسینی در Architecture Now مقاله‌ای نوشتند درباره اینکه طرح شهری جدید اوکلند چگونه می‌تواند پشتیبان آینده‌ای هوشمند و پایدار باشد و در همان فصلی که طرح حمل‌ونقل در معرض نظرخواهی عمومی بود، استدلال خود در دفاع از برنامه‌ریزی یکپارچه را به معماران و طراحان شهری رساندند.

یافته‌های برنامه شهر هوشمند دانشکده

این تفسیر بر برنامه‌ای پژوهشی تکیه داشت که پروفسور غفاریان حسینی در مقام سرپرست خوشه پژوهشی شهرهای هوشمند و زیرساخت و مدیر گروه مهندسی محیط ساخته‌شده AUT هدایت می‌کرد. طرحی پژوهشی با اعتبار ۳۵٬۰۰۰ دلار نیوزیلند (NZD) از محل منابع AUT، ویژگی‌های شهر هوشمند را که در شرایط نیوزیلند اهمیت دارند تعیین کرد. طرح «حمل‌ونقل هوشمند، توانمندساز شهر هوشمند اوکلند» (۲۰۲۱ تا ۲۰۲۲) و طرح «حمل‌ونقل هوشمند، توانمندساز پایداری» با اعتبار ۵۰٬۰۰۰ دلار نیوزیلند (NZD) (۲۰۲۳) بررسی کردند که داده و فناوری چگونه می‌توانند انتشار آلاینده‌ها را کاهش دهند و زیست‌پذیری شهر را بهبود بخشند. برنامه پژوهشی حمل بار نیز از طرحی ملی برای کربن‌زدایی حمل بار سنگین در سال ۲۰۲۰ آغاز شد و به مقایسه هزینه کل مالکیت در حمل بار سنگین در مسافت‌های طولانی با حمایت مالی Ara Ake رسید؛ پژوهش‌های مرتبطی نیز درباره نقش هوش مصنوعی در کربن‌زدایی حمل بار در اوکلند انجام شد.

پژوهش‌های دکتری که با راهنمایی پروفسور غفاریان حسینی انجام شد، بر عمق این کار افزود. پژوهش Kamal Dhawan در زمینه لجستیک ساخت به چارچوبی پژوهشی برای سبزسازی حمل‌ونقل در صنعت ساخت انجامید؛ پژوهش Attiq Ur Rehman در زمینه فناوری خودران چارچوبی مبتنی بر اعتماد برای رانندگی خودران در نیوزیلند را پدید آورد؛ و پژوهش Saghar Hashemi درباره آسایش حرارتی فضای باز در اوکلند به شرایطی از خیابان پرداخت که پیاده‌روی و دوچرخه‌سواری را جذاب یا نامطلوب می‌کند. توصیه‌های ارائه‌شده درباره حمل‌ونقل فعال، برقی‌سازی و مدیریت هوشمند ترافیک بر همین مجموعه یافته‌ها درباره عوامل مؤثر بر شیوه جابه‌جایی مردم اوکلند استوار بود.

اقلیم بر فوریت این شواهد می‌افزاید. پروفسور غفاریان حسینی از نویسندگان مقاله مروری درباره راهبردهای کاهش جزیره گرمایی شهری در کوالالامپور، سنگاپور و هنگ‌کنگ است که در مجله Cities منتشر شده و ۵۷۷ بار به آن استناد شده است؛ او همچنین در پژوهشی درباره پیش‌بینی‌های گذشته و آینده تغییر اقلیم برای آسایش حرارتی فضای باز در اوکلند مشارکت داشته است. طرح حمل‌ونقلی که انتظار دارد شمار بیشتری از ساکنان اوکلند پیاده‌روی کنند، دوچرخه‌سواری کنند و در ایستگاه‌ها منتظر حمل‌ونقل عمومی بمانند، در واقع طرحی درباره مواجهه با گرما، سایه و باد نیز هست؛ از همین رو، پیشنهاد این نظر کارشناسی برای برنامه‌ریزی هم‌زمان مراکز حمل‌ونقل و توسعه پیرامون آن‌ها با همین پیوند میان جابه‌جایی و خرداقلیم شهری همخوانی دارد.

دانش در خدمت فرایندهای عمومی

نظرخواهی‌های عمومی درباره طرح‌های کلان نظرات فراوانی از شهروندان و گروه‌های ذی‌نفع دریافت می‌کنند، اما سهم پژوهشگرانی که بتوانند طرح را با یافته‌های علمی و تجربه‌های بین‌المللی بسنجند نسبتاً اندک است. نظر کارشناسی به تصمیم‌گیران کمک می‌کند طرح را با راهبردهای خود شهر محک بزنند و برای مردم نیز مرجعی آگاهانه فراهم می‌کند. پروفسور غفاریان حسینی با این مشارکت، دانش دانشگاهی را افزون بر مجلات علمی، در خدمت یک فرایند عمومی قرار داد و انتشار آن از طریق RG UBE Lab و در LinkedIn این خدمت را به بحث عمومی گسترده‌تری درباره چگونگی هزینه‌کرد بودجه حمل‌ونقل اوکلند کشاند.

این نظر کارشناسی بخشی از مجموعه‌ای پیوسته از یادداشت‌ها و اظهارنظرهای عمومی او درباره توسعه اوکلند است، از جمله درباره اینکه چرا اوکلند باید هوشمندتر شود، رشد و زیرساخت در ساحل هیبیسکوس و زندگی ۱۵ دقیقه‌ای، و پیش از مصاحبه‌ای ارائه شد که در اواخر سال ۲۰۲۴ درباره حمل‌ونقل هوشمند به‌عنوان عامل پیشبرد پایداری انجام گرفت. این مشارکت‌ها در کنار هم موضعی ثابت را نشان می‌دهند: اهداف حمل‌ونقل، مسکن و اقلیم اوکلند به یکدیگر وابسته‌اند و این منطقه تنها زمانی به آن‌ها دست می‌یابد که برنامه‌ها، داده‌ها و سرمایه‌گذاری‌هایش به گونه‌ای طراحی شوند که چون یک نظام واحد عمل کنند.

۱۰ سالافق زمانی طرح منطقه‌ای حمل‌ونقل زمینی
۷پیشنهاد ارائه‌شده
۵۰٬۰۰۰ دلار نیوزیلند (NZD)اعتبار پژوهشی حمل‌ونقل هوشمند، ۲۰۲۳