زمینه و مناسبت
پروفسور غفاریان حسینی در ژوئن ۲۰۲۶ گزارش میانه سال دانشکده محیطهای آینده (Huri te Ao) را به دانشکدگان طراحی و فناوریهای خلاق دانشگاه صنعتی اوکلند ارائه کرد. این نخستین گزارش از این نوع در دوره ریاست او بود؛ وی پس از شش سال مدیریت گروه مهندسی محیط ساختهشده، از ژانویه ۲۰۲۶ به ریاست دانشکده منصوب شده بود. گزارش بر سه پرسش استوار بود: اولویتهای دانشکده چیست، چه دستاوردهایی داشته و به کدام سو میرود. در این گزارش، اولویتها و طرحهای کلیدی دانشکده، همکاری با صنعت و ارتباط با جامعه، پژوهش و اعتبار بینالمللی و چشمانداز آینده دانشکده در زمینه تحول دیجیتال و هوش مصنوعی مرور شد. یادداشتی که پس از آن در LinkedIn منتشر شد، چکیده استدلال اصلی گزارش را برای مخاطبان گستردهتری بیان کرد.
دیدگاه اصلی
سخن پروفسور غفاریان حسینی ساده و در عین حال ناخوشایند بود: معماری و محیط ساختهشده را دیگر نمیتوان با آهنگ دهه گذشته آموزش داد. مسکن در بحران است، اقلیم مکان و شیوه ساختوساز در این کشور را از نو تعریف میکند، و هوش مصنوعی فاصله میان طراحی و تصمیمگیری را از میان برمیدارد. دانشکدهای که هر یک از این مسائل را مسئلهای مربوط به آینده بداند، از همین حالا عقب مانده است. اولویتهایی که در پی آن مطرح شد، آگاهانه ساده و بیپیرایه بودند: بهزیستی و موفقیت کارکنان و دانشجویان، برنامههای درسیای که بتوانند همپای حرفه تغییر کنند، پژوهش با اثرگذاری سنجشپذیر، و آمادگی برای گذر از روال معمول. به تعبیر این یادداشت، تحقق هیچیک از اینها را نمیتوان به یک سند راهبردی سپرد؛ هر یک در گرو تصمیمهایی است که مدیران آموزشی و پژوهشی هفته به هفته میگیرند.
گام دوم این بود که به جای توصیف آینده، نیروی انسانی آن را فراهم کند. در این گزارش از سازمانهایی نام برده شد که اکنون دشوارترین مسائل خود را به پژوهشها و کارگاههای طراحی دانشکده میسپارند: شورای شهر اوکلند، فرودگاه اوکلند، سازمان حملونقل اوکلند، Kāinga Ora، Signature Homes، Community Housing Aotearoa، NZIA، NZRAB، انجمن مهندسی نیوزیلند، BRANZ، Beca و CIB. به باور پروفسور غفاریان حسینی، پژوهش در یک دانشگاه دولتی دقیقاً باید در همین عرصه باشد. همکاری با صنعت و ارتباط با جامعه، کاری افزون بر وظایف دانشکده نیست؛ بلکه همان معیاری است که دانشکده بر پایه آن موضوعات کار خود را برمیگزیند و دانشآموختگانش را با مسائلی آشنا نگه میدارد که در آینده برای حل آنها به کار گرفته خواهند شد.
مدیریت در عمل
این استدلال از آن رو وزن دارد که الگوی ادارهای که پشت آن قرار دارد، پیش از اعلام، طراحی و آزموده شده بود. پروفسور غفاریان حسینی از سال ۲۰۲۰ که مدیر گروه مهندسی محیط ساختهشده بود، اصلاحاتی در مدیریت منابع طراحی کرد، شامل منطقیسازی نسبت کارکنان به دانشجو، مدلسازی بهرهوری هزینه و بازتوزیع نیروهای متخصص؛ اصلاحاتی که بعدها در سراسر دانشکدهای با بیش از ۱۰۰ عضو هیئت علمی و کارمند و بودجه عملیاتی سالانه چند ده میلیون دلاری به اجرا درآمد. دانشکده هر سال با مازاد بودجه قابل توجه و پایدار اداره میشود و سه همایش بینالمللی که او ریاست یا میزبانی آنها را بر عهده داشت، یعنی IGLC32، SASBE 2024 و GDI 2025، درآمد بروندانشگاهی چشمگیری برای دانشگاه ایجاد کردند. همین پشتوانه مالی است که به دانشکده امکان میدهد به جای سخن گفتن از تغییر، در آن سرمایهگذاری کند.
این یادداشت درباره رتبهبندیها با احتیاط سخن میگفت؛ رتبهبندی نشان میدهد یک تیم چه کرده است، نه اینکه چه خواهد کرد. با این حال، این کارنامه اهمیت دارد. با راهبردی که پروفسور غفاریان حسینی دنبال کرد، رشته معماری و محیط ساختهشده AUT ظرف ۲ سال، در سال ۲۰۲۶ برای نخستین بار به رتبهبندی موضوعی دانشگاههای جهان QS راه یافت؛ با رتبه ۲۰۱ تا ۲۶۰ و بهعنوان یکی از ۳ دانشگاه نیوزیلندی حاضر در رتبهبندی این رشته. تجربه مشارکت در فرایندهای ارزیابی QS و Times Higher Education از سال ۲۰۱۵ به دانشکده کمک میکند شاخصهای پشت چنین نتایجی را درست تحلیل کند. با این همه، تأکید این گزارش بر مسیر آینده بود نه بر جایگاه کنونی: تبدیل دانشکده به کانون هوشمندی محیط ساختهشده، به گونهای که تحول دیجیتال و هوش مصنوعی در شیوه اندیشیدن آن ریشه داشته باشد و نه آنکه صرفاً بهصورت ظاهری به آن افزوده شود.
این هدف اکنون شکلی عینی به خود گرفته است. پروفسور غفاریان حسینی برنامه آمادگی برای هوش مصنوعی را در میان کارکنان، رشتهها و سامانههای دانشکده هدایت کرده است و بهعنوان عضو گروه مرجع هوش مصنوعی در دفتر مشاور ارشد علمی نخستوزیر، که در آن دیدگاه حوزه طراحی، ساخت و محیط ساختهشده را مطرح میکند، نگاهی ملی به این کار میآورد. در دوره ریاست او، مجموعه نشستهای اندیشهورزی محیطهای آینده پیشتر در سال ۲۰۲۶ این بحث را به عرصه عمومی کشانده بود: در آوریل با Whaikaha (وزارت امور افراد دارای معلولیت) درباره طراحی دسترسپذیر و فراگیر، و در مه با فرودگاه بینالمللی اوکلند و BuildBIM درباره اجرای عملی ساخت ناب و هوش مصنوعی در صنعت ساخت.
انسانها مقدم بر برنامهها
در پسِ این راهبرد، بخشی وجود داشت که بهندرت در گزارش دستاوردها دیده میشود: بهزیستی کسانی که کار را پیش میبرند. یک دانشکده تنها زمانی میتواند همپای تحولات جهان پیش برود که کارکنانش زمان، اعتماد و حمایت لازم برای همراهی با آن را داشته باشند. یادداشت این نکته را صریح بیان کرد و از همکاران خواست رئیس دانشکده را بر پایه همین معیار ارزیابی کنند. این تعهد بر سازوکارهایی استوار است که پروفسور غفاریان حسینی برقرار کرده است: تخصیص و پایش بار کاری، ارزیابی شفاف عملکرد و قدردانی نظاممند از فعالیتهای آموزشی و خدماتی. او در سال ۲۰۲۶ مراسم تقدیر از تعالی خدمات حرفهای را با جایزهای ویژه برای هر یک از ۴ تیم خدمات حرفهای دانشکده بنیان نهاد که نخستین دوره آن در ۵ اکتبر ۲۰۲۶ برگزار شد. چنین قدردانیای نشان میدهد که تغییر به بهای نادیده گرفتن کسانی که آن را محقق میکنند به دست نخواهد آمد.
از بیانیه تا نهاد
ماههای پس از ارائه این گزارش نشان میدهد که این دیدگاه در حال تبدیل شدن به ساختارهای مشخص است. در ژوئیه ۲۰۲۶ شاخه دانشجویی CIB در AUT، که پروفسور غفاریان حسینی تشکیل آن را هدایت و پشتیبانی کرده بود، رسماً آغاز به کار کرد و دانشجویان دانشکده را مستقیماً به شبکه پژوهشی بینالمللی CIB متصل ساخت. او همچنین پیشنهاد تأسیس گروه کاری تازهای در CIB با موضوع راهبری دوقلوی دیجیتال را هدایت میکند که CIB آن را بهطور اصولی تصویب کرده و اکنون مراحل رسمی تشکیل آن با AUT بهعنوان نهاد پیشگام در جریان است. همکاری با Signature Homes در قالب «آینده خانه»، مسابقه طراحی دانشجویی همراه با بورسیه، دانشجویان را با یکی از سازندگان مسکن در نیوزیلند مرتبط میکند، و در سپتامبر ۲۰۲۶ بخش صنعتی GDI 2026 بیش از ۳۰۰ تن از پیشگامان صنعت، دانشگاهیان، فعالان حرفهای و دانشجویان را برای یک روز کامل گفتوگو درباره آینده محیط ساختهشده در AUT گرد هم آورد.
اهمیت این گزارش برای دانشکده، بیش از هر اقدام مشخص، در رویکردی است که ترسیم کرد. دانشکده محیط ساختهشدهای که منتظر بماند تا صنعت آیندهاش را تعیین کند، همواره دانش دهه گذشته را آموزش خواهد داد. دیدگاه پروفسور غفاریان حسینی این است که دانشگاه دولتی باید در همان زمانی که درباره مسکن، اقلیم و هوش مصنوعی تصمیمگیری میشود، در متن این مسائل حضور داشته باشد؛ با شرکایی که در تصمیمگیری سهیماند، کارکنانی که از حمایت برخوردارند و برنامههای درسیای که توان همگامی با تغییر را دارند. این یادداشت آن رویکرد را بهطور علنی اعلام کرد و دانشکده را در برابر آن پاسخگو ساخت. سوابق ماههای بعد نیز نشان میدهد که این رویکرد به اجرا درآمده است؛ از تشکلهای دانشجویی مرتبط با شبکههای بینالمللی تا بسترهای همکاری با صنعت که دانشکده را در کانون گفتوگوهای ملی قرار دادهاند.

